Алматыда жасыл екпелерді күтіп ұстау жөніндегі қалалық ережелерді ағаштарды кесудің халықаралық стандарттарымен толықтыру ұсынылды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Сарапшылардың пікірінше, қолданыстағы талаптар тәждерді дұрыс қалыптастыру үшін жеткіліксіз. 2023 жылы Алматыда қабылданған жасыл екпелерді күтіп ұстау және қорғау ережелері ағаштарға күтім жасау қажеттілігін көздейді, алайда кесу техникасы мен тәждерді қалыптастыру жөнінде егжей-тегжейлі нұсқауларды қамтымайды.

Наурызбай ауданындағы мысал

Мамандар мысал ретінде Наурызбай ауданындағы Әшімов көшесіндегі ағаштарды келтіреді. Мұнда ересек қарағаштар алдымен 3–4 м биіктікке дейін кесілген, содан кейін тәждері шар тәрізді етіп қалыптастырылған.

Урбанист Ринат Сабировтың айтуынша, мұндай кесуден кейін ағаштар өзінің экологиялық қызметін — көлеңке жасау, көшелердің қызуын төмендету және шудан қорғау — айтарлықтай нашар атқарады.

Тәжді түбегейлі алып тастау ағаш үшін стресс тудырады. Сонымен қатар қатты кесілген тәждердің ішінде көптеген жас өркендер пайда болуы мүмкін, ал бұтақтардың шамадан тыс қалыңдығы қатты жел кезінде ағашқа түсетін жүктемені арттырады.

Тағы бір кең таралған практика — тәжені шамадан тыс көтеру, яғни жапырақтың көп бөлігі ағаштың тек жоғарғы бөлігінде қалады. Бұл жапырақ бетінің ауданын азайтып, бұтақтардың зақымдалу қаупін арттыруы мүмкін.

Халықаралық стандарттар

Мысалы, АҚШ-та ағаштарды кесуге қойылатын талаптар ANSI A300 стандартында жазылған. Еуропалық European Tree Pruning Standard стандарты араласудың бірнеше түрін көздейді.

Қалыптастырушы кесу негізінен ағаштың өсуінің ерте кезеңдерінде қолданылады. Бүйірлік қысқарту, мысалы, тәж мен ғимараттар немесе электр беру желілері арасындағы қашықтықты ұлғайту үшін пайдаланылады. Бұл ретте жапырақ бетін барынша сақтау ұсынылады.

Тәждерді геометриялық қалыптастырудың да шектеулері бар және ол ең алдымен жас ағаштарға қолданылады, ал ересек өсімдіктер үшін олардың табиғи пішінін сақтау басым.

Сарапшылар халықаралық нормаларды Алматының климаты мен қалалық ортасына бейімдеу қажет деп санайды. Мұнда ағаштар көшелерді ыстықтан, шудан және ауаның ластануынан қорғауда маңызды рөл атқарады.

Ағаштар бұрыннан қатты кесуге ұшыраған учаскелер үшін тәждердің табиғи пішінін бұтақтарды жаңадан түбегейлі алып тастаудан аулақ бола отырып, біртіндеп қалпына келтіру ұсынылады.

Бұған дейін Курсив ыстықта түтінге әкелетін ағаштар туралы жазған болатын, оны Қытайдағы ғалымдар анықтады.