Алматыда туристерді құтқаруға арналған AG Tag атты жаңа жүйе сынақтан өткізілуде. Бұл құрылғы ұялы байланыс пен интернет жоқ жерлерде де SOS сигналын жіберіп, өз орналасқан жерін құтқарушыларға жеткізе алады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Құрылғы алты таулық маршрутта сынақтан өткізілді, ал 2026 жылдың соңына дейін туристер мен альпинистердің қатысуымен сынақтан өткізу жоспарланып отыр, деп хабарлады қала әкімдігі.
Жобаны әзірлеумен AG Digital KZ компаниясы Алматы цифрландыру басқармасының қатысуымен айналысуда. Жүйе қарапайым телефон пайдасыз болуы мүмкін қиын жететін аудандарда адамдарды іздеуге арналған.
Құтқару қызметтерінің деректері бойынша, жыл сайын Алматы тауларында мыңнан астам іздестіру-құтқару операциялары жүргізіледі. Сонымен қатар, көптеген танымал туристік маршруттарда ұялы байланыс жоқ, бұл адамдарды іздеу мен көмек көрсетуді қиындатады.
AG Tag — бұл SOS түймесі бар шағын жеке құрылғы. Ол спутниктік навигация арқылы адамның орналасқан жерін өз бетінше анықтап, координаттарын радиоканал арқылы құтқару қызметінің базалық станциясына жібереді.
Қауіп төнген жағдайда туристке SOS түймесін басу жеткілікті. Сигнал жедел кезекшіге түседі, ол адамның орналасқан жерін электрондық картада көреді.
Координаттар әр екі секунд сайын жаңартылып отырады, ал сигналдың таралу қашықтығы 15 километрге дейін жетеді. Құрылғының өзіне SIM-карта, ұялы байланыс және интернетке қосылу қажет емес.
Жүйе сондай-ақ құтқарушыларға құрылғымен байланыстың бар-жоғын бақылауға мүмкіндік береді. Егер сигнал жоғалса, картада туристің соңғы белгілі орналасқан жері сақталады. Базалық станция интернет пен ұялы желілерсіз автономды жұмыс істей алады.
Алматыда танымал туристік бағыттарда құрылғыларды беру үшін 12 пункт ашу жоспарланып отыр. Олардың қатарында — Алмарасан, Аюсай, Медеу, Кимасар, Көкжайлау, Бутаковка және Шымбұлақ.
Құрылғыны алу үшін eGov Mobile қосымшасы арқылы тіркелу механизмі әзірленуде. Турист сапар алдында өз маршруты мен қайтатын болжамды уақытын көрсетіп, QR-код арқылы AG Tag ала алады деп күтілуде.
Сапар аяқталғаннан кейін жабдықты қайтару қажет.
Әзірге беру механизмі әзірленуде. Әкімдік құрылғыларды пайдалану тегін бола ма және беру пункттері қашан ашылатынын нақтылаған жоқ.
Әзірлеушілер AG Tag-ты Алматының алты таулық маршрутында, оның ішінде Турист, Панорама, Букреев және Фурманов шыңдары, сондай-ақ Үлкен Алматы көлінің аудандарында сынақтан өткізді.
Сынақтар әртүрлі ауа райы жағдайларында, соның ішінде биік таулы аудандарда өтті. Тексерулерге Алматы құтқару қызметі мен Төтенше жағдайлар министрлігінің республикалық жедел-құтқару жасағы тартылды.
Әкімдіктің ақпараты бойынша, сынақтар жүйенің жұмыс қабілеттілігін, соның ішінде ұялы байланыс жоқ учаскелерде де растады.
Қазіргі уақытта одан әрі тексерулер үшін құрылғылардың бірінші партиясы дайындалды. 2026 жылдың соңына дейін туристер мен альпинистік қауымдастықтардың қатысуымен пилоттық жобаны іске қосу жоспарланып отыр.
Болашақта технологияны тек Алматы тауларында ғана емес, Қазақстанның басқа да туристік аймақтары мен қиын жететін аудандарында қолдану көзделуде.
Бұған дейін «Курсив» 2025 жылдың мамырында Алмарасан шатқалында болған қайғылы оқиға туралы жазған болатын. Тас құлау кезінде қызды үлкен тас басып қалды. Ол тастың астында қалған кезде, оның достары көмек шақыру үшін ұялы байланыс іздеп төмен түсуге мәжбүр болды. Құтқарушылар тек үш сағаттан кейін келді.
Оқиғадан кейін қоғам белсенділері танымал таулық маршруттарды төтенше байланыс құралдарымен, соның ішінде SOS түймелері мен стационарлық телефондармен жабдықтауға шақырды.
Байланыстың жоқтығы проблемасы басқа да жағдайларда байқалды. 2026 жылдың мамырында құтқарушылар Көкжайлау ауданында туристік топтан қалып қойған шетелдік студентті іздеді. Оның телефоны желінің әрекет ету аймағынан тыс болды. Жас жігіт тау беткейінде ұйықтап жатқан жерінен түнде табылды.