АҚШ пен Израиль Қытайдың ең ірі энергетикалық серіктестерінің бірі – Иранды бомбалап жатқанда, бүкіл әлем «Бейжің қайда қарап отыр?» деп бас қатыруда. Жауабы өте қарапайым әрі қатал: Америка империясы өз-өзін іштен жеп жатыр, ал Қытай оның орнына жаңа жүйе құрып үлгерді, деп хабарлайды Qazaqyia.KZ ақпарат агенттігі.
Вашингтон Израиль үшін бүкіл Таяу Шығысты соғысқа тартты. Енді Сауд Арабиясы, БАӘ, Кувейт пен Катар америкалық келісімшарттардан бас тартуды және инвестициялық міндеттемелерді тоқтатуды талқылап жатыр. 1974 жылдан бері долларды әлемдік резервтік валюта ретінде ұстап тұрған петродоллар жүйесінің іргетасы саналатын Парсы шығанағы мемлекеттері одан шығуды белсенді түрде қарастыруда. Бейжің бұл үшін ештеңе істеген жоқ. Мұны Вашингтонның өзі жасады.
Бірақ көпшілік бір жайтты ескермейді: Қытай мұның болатынын бірнеше жыл бұрын болжап, балама жолды салып қойған. «Бір белдеу, бір жол» бастамасы 150 елді Қытайдың инфрақұрылымына қосты: порттар, теміржолдар, тасжолдар, оптикалық талшықты кабельдер, энергия желілері… Батыс БАҚ бұл туралы жазбаған кезде, 2023 жылы Сауд Арабиясы Қытайға мұнайды юаньмен сата бастады. Бұл жаңалықтың өзі бір ай бойы газеттердің бірінші бетінен түспеуі керек еді.
Жақында БРИКС ұйымы кеңейіп, оған Сауд Арабиясы, БАӘ және Иран бір блокқа кірді. Қытай SWIFT-ке тікелей балама ретінде CIPS жүйесін құрды. Енді батыстық емес әлем долларға мүлдем соқпай-ақ есеп айырыса алады. Осының бәрі Иранға бірде-бір бомба түспей тұрып жасалды.
Енді Африкаға келейік. Жер шарындағы ең жас континент, орташа жас – 19. 2050 жылға қарай халқының саны 2,5 миллиардқа жетеді деп болжануда. Бұл – әлем тарихындағы ең үлкен жұмыс күші. Қытай 20 жыл бұрын-ақ бір нәрсені түсінді: кім Африканың инфрақұрылымын салса, сол ХХІ ғасырға иелік етеді.
«АҚШ Ирак пен Ауғанстанды қиратуға триллиондаған доллар жұмсап жатқанда, Қытай Кенияда теміржол, Эфиопияда бөгеттер, Джибутиде порттар, Нигерияда тасжолдар, Руандада технологиялық хабтар салды… Бірде-бір оқ атпай, режим ауыстырмай, санкция салмай, демократия туралы лекция оқымай-ақ құрлықты Huawei желілерімен қамтыды.»
—
Сондықтан, «Қытай неге Иран туралы үндемейді?» деген сұраққа жауап біреу: үнсіздік – оның басты стратегиясы. Американың Израиль үшін жүргізген әрбір соғысы триллиондаған шығын әкеледі, энергетикалық нарықтарды тұрақсыздандырады және бүкіл Жаһандық Оңтүстікті Бейжің жиырма жыл бойы құрған жүйеге жақындата түседі.
Парсы шығанағы мемлекеттерінің бетбұрысының идеологияға еш қатысы жоқ. Вашингтон Тель-Авивтің аймақтық стратегиясы үшін олардың өңірін соғыс алаңына айналдырды да, енді олардан америкалық құнды қағаздарды сатып алуды сұрап отыр. Бұл жерде математика сәйкес келмей қалды. Ал математика сәйкес келмегенде, адалдық та аяқталады.
Бейжіңнің Иранға қатысты үнсіздігі – шахмат тақтасындағы ең сабырлы, бірақ ең жойқын жүріс. Қытай Американың өз гегемониясын қалай бұзып жатқанын тікелей эфирде бақылап отыр және Вашингтон жойған әрбір одақты үнсіз мұра етіп алуда. Оған тек құрылысты жалғастырып, үндемеу ғана керек. Наполеон айтқандай: «Жауың қателесіп жатқанда, оған ешқашан кедергі жасама». Си Цзиньпин мұны 50 жылдық доктринаға айналдырды. Дәл қазір бұл стратегия Бейжің күткеннен де тез нәтиже беруде.