АҚШ-та жасанды интеллектті (AI) реттеу мәселесі саяси тұйыққа тірелді. Дүйсенбіде президент Дональд Трамп AI дамуын тежеуге шақырғандарға жауап беріп, ұстанымын анық білдірді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

«AI-дың әлемді басып алуы, адамзатты жоюы және басқа да жамандықтар — бұл ФЕЙК», — деп жазды ол әлеуметтік желіде. Ол бұған дейін AI-ға қажет жалғыз бақылау немесе «қоршау» — «күшті және ақылды» президент деп мәлімдеген.

Трамптың пікірімен Конгресстегі аға демократтар келіспейді. AI саласының жетекші тұлғалары да оған қарсы. Олар соңғы күндері қауіпсіздік туралы қатаң ескертулер жасап, үкіметтік реттеуді қолдады.

АҚШ-та AI туралы жаңа қауіпсіздік заңнамасы жақын арада қабылдануы екіталай. Кез келген заң жобасы Өкілдер палатасы мен Сенаттың екеуінде де қабылдануы тиіс. Трамптың AI-ға жаңа шектеулерге қатаң қарсылығы екі палатада да көпшілікке ие Республикалық партияның одан бөлініп, шектеулерді қолдауын екіталай етеді. Тіпті қолдаса да, қабылданған заң жобасы күшіне ену үшін президенттің қолын қажет етеді. Трамптың дүйсенбідегі реттеу қажеттілігін жоққа шығаруы атқарушы билік тарапынан әрекетке деген үмітті тоқтатты.

Конгрестегі қозғалысқа тағы бір кедергі — уақыт. Палата апта соңында қарашадағы аралық сайлауға дейін каникулға шығады. Кейбір жетекші демократтар AI қауіпсіздігі шаралары қабылданғанша каникулды кейінге қалдыруға шақыруда.

«Конгресс американдықтардың қауіпсіздігі мен әл-ауқатын қорғау үшін шешуші қадам жасалмайынша қаладан кетпеуі керек», — деді Демократиялық партияның Өкілдер палатасындағы азшылық көшбасшысы Хаким Джеффрис дүйсенбіде журналистерге.

Конгресске мәселені талқылауға көбірек уақыт беруді талап еткен бір топ Өкілдер палатасының демократтары Республикалық спикер Майк Джонсонға хат жазды. Каникулды кейінге қалдыру туралы түпкілікті шешімді Джонсон қабылдайды.

«Ақылға қонымды адамдар Конгресс бұл тез дамып келе жатқан технологияны қалай реттеуі керектігі туралы әртүрлі пікірде болуы мүмкін», — деді топ. «Бірақ Конгресстің әрекет ету қажеттілігі туралы біз келіспеуге тиіс емеспіз».

Демалыс күндері республикалық конгрессвумен Анна Паулина Луна X желісінде «Конгресс арнайы сессия шақыруы КЕРЕК» деп ұсынды. Алайда каникулдың кейінге қалдырылуы немесе жақын күндері арнайы сессияның шақырылуы екіталай. Дүйсенбіде Конгресс дәліздерінде журналистердің AI туралы сұрақтарына тап болған спикер Джонсон осы аптада жылдам әрекет етуге ниетті екенін білдірмеді.

Палата аралық сайлауға дейін AI мәселелері бойынша шара қабылдай ма деген сұраққа ол: «Бұл өте күрделі мәселе», — деп жауап берді. Ол Трамптың жақын арада Ақ үйде AI компанияларының басшыларымен кездесіп, «компаниялардың қауіпсіздікті сақтау жауапкершілігін және үкіметтің қандай рөл атқаратынын» талқылайтынын айтты.

«Біз [AI компанияларының] қауіпсіз өнімдер ұсынып, өзін-өзі реттеу қажеттілігін атап өткіміз келеді», — деді Джонсон, содан кейін: «Конгрестің де әлеуетті рөлі бар», — деп қосты.

Бұл рөл қандай болуы мүмкін екені белгісіз және Конгрестегілер арасында даулы мәселе. Демократтар AI қауіпсіздігіне көбірек уақыт беруді талап еткенімен, AI-ды қалай реттеу керектігі туралы өздері де бірізді емес. Тіпті партия қарашадағы сайлауда екі палатаны да бақылауға алса да, бір ұсыныс айналасында бірігуі керек болғандықтан, жылдам әрекет кепілдігі жоқ.

Капитолийде AI қауіпсіздігіне қатысты көптеген заңнамалық ұсыныстар бар: тәуелсіз тексерулерден бастап федералдық «kill switch»-ке дейін және сенатор Берни Сандерстің деректер орталықтарына толық мораторий ұсынысына дейін. Бұл әртүрлі ұсыныстар Конгресте консенсус жоқтығын көрсетеді, бірақ кейбір заң шығарушылардың әрекет етуге асығуын да білдіреді.

Республикалық Сенаттағы көпшілік көшбасшысы Джон Тьюн мен оның демократ әріптесі Эми Клобучар кейбір AI компанияларын федералдық қадағалауға мәжбүрлейтін заң жобасын әзірлеуде.

«Инновацияны тежегіңіз келмейді», — деді Тьюн дүйсенбіде, «бірақ меніңше, неғұрлым озық қауіптерді азайтуға көз жеткізгіңіз келеді».