Африкалық отбасы, егемендік және құндылықтар туралы хартия жобасы апта басында Ганада өткен конференцияда қабылдануға жақындады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Құжат, The Guardian қолына тиген жобаға сәйкес, африкалық құндылықтар мен мәдениет «шетелдік идеологиялардың» шабуылына ұшырады деп мәлімдейді және мемлекеттерді хартия қағидаттарына сәйкес келмейтін кез келген келісімдерден, соның ішінде 2003 жылғы Мапуту хаттамасынан шығуға шақырады. Мапуту хаттамасы гендерлік теңдікті ілгерілетеді және әйелдер мен қыздардың репродуктивті және денсаулық құқықтарын қорғайды.

Хартия – бұл құқықтарға емес, моральдық көзқарасқа негізделген тұңғыш жалпықұрлықтық құқықтық базаны енгізу әрекеті. Онда жыныстық және репродуктивті денсаулық пен құқықтар африкалық отбасына экзистенциалды қауіп ретінде сипатталады және бұл құқықтарға негізделген саясат сұраныс бойынша абортты насихаттайды деп жалған мәлімдейді.

Жоба сонымен қатар жан-жақты жыныстық тәрбиені (CSE) қабылдамайды, оны балаларды жыныстандыру деп атайды; гендер тек ер немесе әйел деп бекітеді; және ата-ана құқықтары баланың құқықтарынан, соның ішінде жыныстылық пен тәртіп туралы шешімдерде басым деп жариялайды.

Африкалық заңгерлер, репродуктивті құқықтар топтары және ЛГБТҚ+ белсенділері хартияны керітартпа және қауіпті деп айыптады.

Кениялық заңгер және Queer African Network басқарма мүшесі Гилберт Митулла: «Бұл жыныстық және репродуктивті денсаулық және ЛГБТҚ құқықтары бойынша қолданыстағы міндеттемелерге қарсы тұруға, олардан бас тартуға немесе оларды жүзеге асырмауға, сондай-ақ Мапуту хаттамасын ішінен бұзуға лицензия. Бұл оның операциялық функциясы, тіпті оған қол қойылмай тұрып», – деді.

Хартияны Уганда үкіметінің министрлері басқаратын африкалық заң шығарушылардың негізгі тобы отбасылық құндылықтар мен егемендік жөніндегі жыл сайынғы парламентаралық конференцияда дайындады. Бұл конференция гомофобиялық заңнаманы қалыптастырумен танымал.

2026 жылғы конференцияның мақсаты, алғаш рет Ганада өткен және 20 елдің өкілдері қатысқан, хартияны ілгерілету үшін Африка Одағының келесі жылғы ақпандағы Бас ассамблеясына жеткілікті қолдау жинау болды.

Сыншылар хартияның отбасын тек гетеросексуалды некеге негіздеп анықтауы құрлықтағы 54 елдегі отбасылардың алуан түрлілігін елемейді деп айтады.

Африкадағы стратегиялық сот істері бастамасы (ISLA) жүргізген талдауда отбасын жеке адамнан жоғары қою «әйелдердің, балалардың және жасөспірімдердің ұжымдық отбасы мүдделеріне бағынуын заңдастыру және жеке отбасылық қатынастарды мемлекеттік есептіліктен оқшаулау қаупін тудырады, әсіресе зорлық-зомбылық, мәжбүрлеу немесе кемсіту жағдайларында», – делінген.

ISLA заңгері Лакшита Канхия: «Әйелдер енді қауіпсіз болмайды; балалар қауіпсіз болмайды», – деді.

Митулла: «Отбасылық құндылықтар» риторикасы бірден екі нәрсені жасайды. Ол мемлекеттің жеке өмірге араласуын заңдастырады және дауыс жинауға көмектесетін, бірақ нақты өзгерістер әкелмейтін лексиканы ұсынады», – деп қосты.

ISLA есебі сондай-ақ егемендік пен колониализмге қатысты заңды алаңдаушылықтардың бұрмалануын сынайды. Хартиядағы терминология АҚШ пен Еуропаның аборт пен ЛГБТҚ+ құқықтарына қарсы консервативті христиандық ұйымдарының күшті әсерін көрсетеді. Прогрессивті саясат неоколониализм немесе мәдени империализм ретінде қабылданбайды.

Сьерра-Леонедегі Purposeful ұйымының коммуникация жетекшісі Фамия Нканса: «Құрлықтағы құқықтарға қарсы әрекеттер сол колониалдық ойынның жалғасы ғана: Африка Батыс өзінің идеологиялық және экономикалық соғыстарын жүргізетін алаң ретінде қызмет етеді», – деді.

АҚШ-тың халықаралық репродуктивті құқықтар ұйымы Ipas мәліметінше, жыл сайынғы конференцияларды Аризонадағы христиандық лобби ұйымы Family Watch International қолдаған. FWI негізін қалаушы Шарон Слейтер БҰҰ мен батыс донор елдері «радикалды жыныстық құқықтар күн тәртібін» таңуда деп бірнеше рет мәлімдеген.

Митулла: «Хартия батыстың құқықтарға қарсы топтарымен лексикасы сәйкес келетін құрлықтық құрал емес. Бұл трансплант», – деді.

Ол сондай-ақ Трамптың бұрынғы кеңесшісі Валери Хубер жасаған абортқа қарсы манифест Женева консенсус декларациясы мәтінде келтірілгенін, бұл құжатты «трансұлттық желінің бірлескен өнімі, африкалық қолтаңбалар оған жергілікті шығу тегінің көрінісін беру үшін пайдаланылды» деп сипаттады.

FWI мәлімдемесінде Ганадағы конференцияға қатыспайтынын және демеуші емес екенін айтты.

«Хартия жобасы Африкадан шабыттанған, Африка бастамасы», – делінген мәлімдемеде.