Африка жастарының төрттен бірі АҚШ-тың көмек қысқартуы оң әсер етуі мүмкін деп санайды, себебі шетелдік қаржының жоғалуы көшбасшыларды өз мәселелерін шешуге мәжбүрлейді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Гана мен Нигерияда 18-24 жас аралығындағы жастардың жартысына жуығы (тиісінше 41% және 40%) оптимистік көзқараста, ал Либерияда бұл көрсеткіш 37% құрайды. Тағы 11% жастар әсеріне сенімсіз. Бұл деректер Африканың 54 мойындалған елінің 16-сында 5000-ға жуық адаммен сұхбат жүргізген African Youth Survey сауалнамасында келтірілген.
Трамп әкімшілігі 2025 жылдың басында USAID-тің шетелдік келісімшарттарының 90%-дан астамын және әлем бойынша 60 миллиард долларлық АҚШ көмегін жоюды жариялады. АҚШ-тың шетелдік көмегі кедейлікпен, аштықпен және теңсіздікпен күресуде маңызды рөл атқаруға арналған еді.
Ұлыбритания, Франция және Германия сияқты басқа елдер де көмек бюджеттерін қысқартуда. Ұлыбритания 2025 жылдың ақпанында көмек бюджетін 2027 жылы жалпы ұлттық табыстың 0,5%-дан 0,3%-ға дейін қысқартуды жариялады, бұл ұлттық табыс пайызы ретіндегі ең төменгі деңгей. БҰҰ мақсаты 0,7% құрайды.
Есепті тапсырыс берген оңтүстік африкалық отбасылық қордың өкілі Ивор Ичиковиц: «Сауалнаманың негізгі қорытындысы – жастар шетелдік державалардың ықпалына тым көп түсетін үкіметтерге алаңдайды. Олар африкалық үкіметтер өз шындығы үшін жауапкершілік алуы керек деп айтады», – деді.
Африка әлемдегі ең жас халыққа ие: БҰҰ мәліметінше, субсахарлық Африканың 70% 30 жасқа толмағандар. Құрлықтың орташа жасы 19 жас 6 ай. 2030 жылға қарай Африка әлем жастарының 40%-дан астамын қамтиды.
USAID-тің кенеттен қысқартылуы даму және гуманитарлық ұйымдардың наразылығына ұшырады. Бұл перзентханалардың жабылуына және дәрі-дәрмек тапшылығына әкелді, әсіресе БҰҰ агенттіктері гуманитарлық жұмыс үшін қаржы табуда қиындық көріп, азық-түлік қауіпсіздігі климаттық дағдарыстан нашарлаған кезде.
Сауалнамаға сәйкес, африкалық жастардың жартысына жуығы (46%) USAID-тің жабылуы өз елдеріне зиян келтіреді деп санайды, ең көп зардап шегетін салалар – денсаулық сақтау қызметтері мен аурулардың алдын алу. Бұл алаңдаушылық Мозамбикте (76%), Кенияда (63%) және Руандада (63%) ең жоғары.
Африкалық коммерциялық емес ұйым Adeso-ның атқарушы директоры Деган Али қысқартулар «өте жауапсыз және адамгершілікке жатпайтын» түрде жүргізілгенімен, жастардың айтарлықтай бөлігінің бұдан оңды көруіне таң қалмайтынын айтты. «Менің ойымша, бұл жалпы сезімнің көрінісі. Көптеген адамдар көмекті қорлайтын деп санайды. Олар көмектің дұрыс мақсаттарға жұмсалмағанын сезінді және «Біз мұны өзіміз жасай аламыз» деген сезім бар. Жас ұрпақ біздің көшбасшыларымыз міндетті тұлғалар және біздің қауымдастықтардың қажеттіліктерін шешуі керек деп санайды», – деді ол.
Али адамдардың елге келетін көмектің дұрыс себептерге немесе дұрыс адамдарға жұмсалмайтынына сенетінін айтты. «Даму секторына көп ақша кетеді, бірақ олар жергілікті жерде үлкен өзгерістерді көрмейді. Жас ұрпақ саяси тұрғыдан өте белсенді және сауатты. Олар кері итеріп, көшбасшыларын есеп беруге тырысады», – деді ол.
Ол сондай-ақ жастардың Африкадағы үлгі тұлғаларға қарайтынын, бұл Буркина-Фасоның әскери көшбасшысы Ибрагим Траоредің танымалдылығынан көрінетінін айтты. «Ол бүкіл Африка құрлығындағы ең танымал көшбасшылардың бірі. Найробиде, Кенияда оның аты жазылған мататулар (маршруттық таксилер) бар. Жастар оның өте кедей елді айналдырып, өз халқына шынымен қамқорлық жасайтынын көреді. Бұл жастарды наразылық білдіруге және «Бізге көмек қажет емес, біздің елімізде жеткілікті ресурстар бар және біздің көшбасшыларымыз басқаша әрекет етуі керек» деп айтуға ынталандырады», – деді Али.
Оңтүстіктен келген азаматтық қоғам ұйымдарының желісі Near-дың атқарушы директоры Хибак Калфан USAID-тің жабылуы бүкіл құрлықтағы бастамалар мен ұйымдардың жабылуына әкелгенін, бірақ сонымен бірге ресурстар мен тұрақтылықты қайта қарау мүмкіндігін тудырғанын айтты. «Бұл ұйымдардың жылдар бойы екіжақты сыртқы қаржыландыруға тәуелді болғанын және көмектің болашағы әртүрлі ресурстарға байланысты болатынын анық көрсетті», – деді ол.