Әлеуметтік медиаға жас шектеулері енгізу үрдісі әлемдік деңгейде кеңінен таралуда. Ұлыбритания 2027 жылдың көктеміне қарай 16 жасқа толмағандарға әлеуметтік медиа платформаларына кіруге тыйым салуды жоспарлап отыр. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Meta компаниясының бұрынғы қызметкері және ақпарат таратушысы Артуро Бехар әлемнің түкпір-түкпіріндегі ата-аналармен сөйлескенін айтады. Олардың барлығы бірдей пікірде: олар балаларының интернетке шығатын күнінен қорқады. Бехар: "Мен бірнеше елдің ата-аналарымен сөйлестім, әлі кішкентай балалары бар ата-ананы кездестірмедім, олар балаларының интернетке шығу уақытынан қорықпайды. Немесе жағымсыз және алдын алуға болатын нәрсені бастан кешірмеген жас адамды кездестірмедім", - дейді.
АҚШ-та өткен сот процестері Meta компаниясын әдейі тәуелділік тудыратын өнімдерді жасағаны және тұтынушыларды платформаларының қауіпсіздігі туралы алдағаны үшін кінәлі деп тапты. Калифорниядағы сот процесі әлемдегі саясаткерлердің әрекет етуіне әсер еткені сөзсіз. Бехар: "Олар [әлеуметтік медиа платформалары] бізге неге сене алмайтынымызды көрсетіп жатыр", - деді.
Meta компаниясы үкімдермен келіспейтінін және шағым түсіретінін мәлімдеді. Олар жасөспірімдердің психикалық денсаулығы мәселесі "өте күрделі" және оны бір себеппен түсіндіруге болмайтынын айтты. Компания жас адамдар үшін қауіпсіз орта құруға міндеттенеді.
Сенімсіздік әрекетке айналуда. Индонезия мен Малайзия 16 жасқа толмағандарға белгілі бір платформаларға тыйым салды. Австрия, Франция және Норвегия да жас шектеулерін қарастыруда. Бразилия мектептерде ұялы телефондарға толық тыйым салды, ал 16 жасқа толмаған балалар әлеуметтік медиаға тек ата-анасының аккаунты арқылы кіре алады.
Ұлыбритания тыйымды 2027 жылдың көктеміне дейін енгізуді жоспарласа, Канада да 16 жасқа толмағандарды платформаларға кіруге тыйым салады, егер бұл қосымшалар тиісті қауіпсіздік шараларын енгізбесе. АҚШ-та федералды деңгейде тыйым салу мүмкіндігі жоқ, өйткені бірінші түзету және саяси тоқырау кедергі келтіреді.
Ұлыбритания үкіметі әлеуметтік медианың жасөспірімдерге әсерін зерттеу үшін тәуелсіз академиялық сарапшылар тобын тағайындады. Олардың қорытындылары "нәзік" болса да, премьер-министр Кир Стармер әрекет етуді жөн көрді.
Тыйым салуға ұшыраған бір технологиялық компанияның дереккөзі кейбір бәсекелестердің қауіпсіздік шараларын басқаларға қарағанда жақсырақ орындағанын, бірақ бұл асығыс және пропорционалды емес реттеуге әкелгенін айтты. "Бәсекелестер арасында жеткілікті біркелкілік болмаған кезде саясаткерлерге қауіпсіздік шараларын сату қиын", - деді дереккөз.
Технологиялық индустрия шектеулерге қарсы лобби жүргізуді жалғастыруда. Еуропалық Одақта ірі технологиялық компаниялар өткен жылы лоббиге шамамен 150 миллион еуро жұмсады, бұл екі жыл ішінде үштен бірге өсті. Meta ең көп жұмсаушы болды - 10 миллион еуро. АҚШ-та технологиялық компаниялар балалардың онлайн қауіпсіздігі туралы заңға (KOSA) қарсы лобби жүргізуде. Meta АҚШ-тағы ең ірі технологиялық лоббист болып табылады және Конгрестің әрбір алты мүшесіне бір лоббист келеді. 2020-2024 жылдар аралығында ірі технологиялық компаниялар федералды лоббиге 260 миллион доллар жұмсады.
Дональд Трамптың әкімшілігі шетелдегі технологиялық реттеуге, соның ішінде Ұлыбританиядағы "пропорционалды емес" әлеуметтік медиа жасына тыйым салуға үнемі сын айтып келеді. Брукингс институтының аға ғылыми қызметкері Даррелл Уэсттің айтуынша, штат деңгейіндегі тыйымдар "кең таралмайды", ал федералды деңгейде мүмкіндік төмен, "өйткені көптеген заң шығарушылар технологияны мемлекеттік реттеуге қарсы".